Siết Chặt Quản Lý Trên Sàn TMĐT: Nhà Bán Hàng Cần Chuẩn Bị Gì?

Đây Không Còn Là Chiến Dịch Ngắn Hạn, Mà Là Xu Hướng Quản Lý Dài Hạn

Việc hơn 9.000 sản phẩm vi phạm bị gỡ khỏi các sàn thương mại điện tử cùng hơn 2.000 gian hàng bị chặn có thể khiến nhiều người nghĩ đây chỉ là một đợt kiểm tra định kỳ. Tuy nhiên, nếu nhìn trong bối cảnh rộng hơn, những động thái này phản ánh một xu hướng quản lý mang tính hệ thống và sẽ tiếp tục được duy trì trong thời gian tới.

Bộ Công Thương Phối Hợp Các Sàn TMĐT Gỡ Bỏ Hơn 9.000 Sản Phẩm Vi Phạm

Theo số liệu của lực lượng quản lý thị trường, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026 đã có gần 24.000 vụ việc được kiểm tra, gần 20.000 vụ vi phạm bị phát hiện và xử lý. Trong đó, hơn 1.500 vụ liên quan đến hàng giả, giả mạo nhãn hiệu và xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Đáng chú ý, 24 vụ có dấu hiệu hình sự đã được chuyển sang cơ quan điều tra, cho thấy việc xử lý không còn dừng ở các biện pháp xử phạt hành chính. Tổng số tiền thu nộp ngân sách từ các vụ việc này đạt hơn 330 tỷ đồng.

Song song với hoạt động kiểm tra, từ ngày 1/7/2026, Luật Thương mại điện tử 2025 (Luật số 122/2025/QH15) chính thức có hiệu lực cùng Nghị định 248/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành. Lần đầu tiên, Việt Nam có một đạo luật chuyên ngành điều chỉnh toàn diện hoạt động thương mại điện tử, tạo nền tảng pháp lý rõ ràng hơn cho việc quản lý người bán, nền tảng và các giao dịch trực tuyến.

Điều đó đồng nghĩa với việc môi trường kinh doanh trên sàn TMĐT đang bước sang một giai đoạn mới: các yêu cầu về nguồn gốc hàng hóa, quyền sở hữu trí tuệ, thông tin sản phẩm và trách nhiệm của nhà bán hàng sẽ được giám sát chặt chẽ hơn. Thay vì là những chiến dịch cao điểm theo từng thời kỳ, hoạt động kiểm tra và thực thi pháp luật nhiều khả năng sẽ trở thành trạng thái quản lý thường xuyên trong những năm tới.

Quy Định Nào Đang Được Siết Chặt Khi Kinh Doanh Trên Sàn TMĐT?

Có bốn nhóm quy định đang được thắt chặt đồng thời, ảnh hưởng trực tiếp đến mọi nhà bán hàng trên sàn TMĐT:

1. Hàng giả, hàng lậu và gian lận thương mại

Luật TMĐT 2025 nghiêm cấm kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng không rõ nguồn gốc, hàng quá hạn sử dụng trên môi trường số.

Điểm đáng chú ý là trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử đã được quy định rõ ràng hơn. Theo Điều 17 Nghị định 248/2026/NĐ-CP, khi nhận được yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền, nền tảng phải chủ động rà soát và gỡ bỏ sản phẩm hoặc nội dung vi phạm trong thời hạn tối đa 24 giờ.

Quy định này cho thấy vai trò của sàn TMĐT đã chuyển từ việc chỉ cung cấp nền tảng giao dịch sang tham gia trực tiếp vào hoạt động kiểm soát và xử lý vi phạm. Đồng nghĩa, các gian hàng kinh doanh hàng hóa không đáp ứng quy định sẽ có nguy cơ bị gỡ sản phẩm, khóa gian hàng hoặc áp dụng các biện pháp xử lý nhanh hơn trước.

2. Xác thực danh tính người bán

Toàn bộ cá nhân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp bán hàng trên sàn TMĐT hoặc mạng xã hội có chức năng giao dịch đều phải hoàn tất xác thực danh tính. Bộ Công an đang phối hợp triển khai xác thực qua VNeID. Riêng xác thực danh tính người livestream bán hàng (kể cả KOL, KOC) có lộ trình thực hiện từ 1/1/2027. Shopee đã bắt đầu cập nhật xác thực tài khoản ngân hàng từ 8/7/2026; TikTok Shop cũng áp dụng quy trình xét duyệt hồ sơ nghiêm ngặt hơn.

3. Truy xuất nguồn gốc và minh bạch thông tin hàng hóa

Người bán phải công khai đầy đủ thông tin về hàng hóa, bao gồm chất lượng, nhãn hàng hóa và các thông tin theo quy định pháp luật. Với ngành kinh doanh có điều kiện, phải chứng minh đủ điều kiện hoạt động trước khi mở gian hàng. Nghị định 252/2026/NĐ-CP về quản lý thuế với kinh doanh trên nền tảng số cũng có hiệu lực từ 1/7/2026, kết nối dữ liệu giữa căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, mã số thuế và hồ sơ kinh doanh.

4. Ứng dụng công nghệ trong giám sát

Cơ quan chức năng đang xây dựng nền tảng dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa và ứng dụng AI để rà soát giao dịch bất thường. Khi hạ tầng giám sát này vận hành đầy đủ, khả năng phát hiện vi phạm sẽ nhanh hơn và toàn diện hơn so với kiểm tra thủ công như hiện nay.

Những Tác Động Nhà Bán Hàng Cần Lưu Ý

Nhiều nhà bán hàng cho rằng chỉ cần không kinh doanh hàng giả là có thể yên tâm. Tuy nhiên, trong bối cảnh quy định mới được áp dụng, rủi ro không chỉ đến từ bản thân sản phẩm mà còn từ khả năng chứng minh tính hợp pháp của hàng hóa và việc tuân thủ các yêu cầu của sàn cũng như cơ quan quản lý.

Sản phẩm có thể bị gỡ khỏi sàn trong thời gian ngắn

Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm hoặc nhận được yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền, sàn TMĐT có thể chủ động gỡ sản phẩm để phục vụ quá trình xác minh. Với thời hạn xử lý tối đa 24 giờ theo quy định, nhà bán hàng sẽ có rất ít thời gian để bổ sung hồ sơ hoặc giải trình. Nếu không cung cấp được đầy đủ chứng từ, việc khôi phục sản phẩm có thể kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và khả năng tiếp cận khách hàng.

Nguy cơ bị tạm ngừng hoặc chấm dứt hoạt động gian hàng

Đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần, nền tảng có thể áp dụng các biện pháp mạnh hơn như hạn chế quyền niêm yết, tạm đình chỉ hoạt động hoặc chấm dứt hợp tác theo chính sách của từng sàn. Điều này không chỉ làm gián đoạn hoạt động bán hàng mà còn ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp trên nền tảng.

Yêu cầu về hồ sơ chứng minh nguồn gốc hàng hóa sẽ trở nên quan trọng hơn

Nhà bán hàng cần sẵn sàng cung cấp hóa đơn, hợp đồng mua bán, chứng từ nhập khẩu hoặc các tài liệu liên quan khi được yêu cầu. Việc thiếu hồ sơ hợp lệ có thể khiến sản phẩm bị xử lý ngay cả khi hàng hóa là chính hãng hoặc được kinh doanh hợp pháp.

Rủi ro pháp lý không còn chỉ dừng ở xử phạt hành chính

Thực tế, trong 6 tháng đầu năm 2026 đã có 24 vụ việc có dấu hiệu vi phạm hình sự được chuyển sang cơ quan điều tra. Điều này cho thấy hoạt động kiểm tra, xử lý đang được thực hiện quyết liệt hơn, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ quy định ngay từ khâu lựa chọn nguồn hàng, lưu trữ chứng từ đến quá trình kinh doanh trên sàn.

Những Ngành Hàng Chịu Tác Động Rõ Rệt

Việc tăng cường kiểm tra sẽ ảnh hưởng đến hầu hết nhà bán hàng, nhưng một số ngành hàng được dự báo chịu tác động lớn hơn do có yêu cầu quản lý chuyên ngành hoặc tiềm ẩn nguy cơ vi phạm cao.

Mỹ phẩm và sản phẩm chăm sóc cá nhân

Đây là nhóm hàng thường xuyên được kiểm tra về nguồn gốc xuất xứ, nhãn hàng hóa, công bố sản phẩm và quyền sở hữu trí tuệ. Nhà bán hàng nên rà soát lại hồ sơ công bố mỹ phẩm, hóa đơn nhập hàng và thông tin ghi trên nhãn để bảo đảm đáp ứng quy định hiện hành.

Thực phẩm và thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Đây là nhóm hàng chịu sự quản lý chặt chẽ về điều kiện kinh doanh, hồ sơ công bố, nội dung quảng cáo, thành phần, hạn sử dụng và điều kiện bảo quản. Những sản phẩm quảng cáo sai công dụng hoặc không có đầy đủ hồ sơ pháp lý có nguy cơ bị xử lý cao hơn trong bối cảnh cơ quan chức năng tăng cường giám sát hoạt động kinh doanh trên môi trường số.

Hàng hóa mang thương hiệu

Các sản phẩm thuộc những thương hiệu nổi tiếng tiếp tục là trọng tâm trong công tác phòng, chống hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Nếu phân phối hàng chính hãng, nhà bán hàng nên lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ hoặc giấy tờ chứng minh quyền phân phối để sẵn sàng xuất trình khi được yêu cầu.

Hàng nhập khẩu

Các mặt hàng nhập khẩu cần bảo đảm đầy đủ chứng từ theo quy định, bao gồm hồ sơ nhập khẩu, nhãn phụ tiếng Việt (nếu thuộc diện bắt buộc) và các giấy phép hoặc chứng nhận chuyên ngành đối với từng loại hàng hóa. Việc kiểm tra không chỉ dừng ở việc có hồ sơ mà còn xem xét tính hợp lệ và sự thống nhất của các chứng từ.

Dược phẩm, trang thiết bị y tế và các mặt hàng kinh doanh có điều kiện

Đây là nhóm chịu sự điều chỉnh của nhiều quy định pháp luật chuyên ngành bên cạnh pháp luật về thương mại điện tử. Nhà bán hàng cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện kinh doanh, giấy phép và hồ sơ liên quan trước khi đưa sản phẩm lên sàn. Việc thiếu hoặc không cập nhật hồ sơ có thể ảnh hưởng đến quá trình niêm yết và duy trì hoạt động kinh doanh.

Nhà Bán Hàng Cần Chuẩn Bị Gì Ngay?

Việc tuân thủ quy định mới không nhất thiết đòi hỏi quy trình phức tạp. Phần lớn đều là những yêu cầu mà nhà bán hàng chuyên nghiệp nên thực hiện từ trước, nhưng trong bối cảnh hiện nay, việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và quy trình sẽ giúp giảm đáng kể rủi ro khi sàn hoặc cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra.

1. Hoàn thiện hồ sơ nguồn gốc hàng hóa

Đây là nhóm tài liệu cần được ưu tiên rà soát trước tiên. Nhà bán hàng nên chuẩn bị đầy đủ:

• Hóa đơn mua hàng hợp lệ theo quy định.
• Hợp đồng hoặc văn bản xác nhận giao dịch với nhà cung cấp hoặc nhà sản xuất.
• Đối với hàng nhập khẩu: tờ khai hải quan, chứng từ nhập khẩu, giấy chứng nhận xuất xứ (nếu có) và nhãn phụ tiếng Việt đối với các mặt hàng thuộc diện bắt buộc.
• Đối với hàng hóa mang thương hiệu: hóa đơn mua hàng từ nhà phân phối chính thức hoặc các giấy tờ chứng minh quyền phân phối, nếu áp dụng.

2. Rà soát toàn bộ thông tin sản phẩm trên sàn

Thông tin sản phẩm cần phản ánh đúng bản chất hàng hóa và tuân thủ các quy định về quảng cáo, ghi nhãn.

Nhà bán hàng nên kiểm tra lại:

• Tiêu đề, mô tả và hình ảnh sản phẩm, bảo đảm không chứa nội dung sai sự thật, gây nhầm lẫn hoặc quảng cáo vượt quá phạm vi được phép.
• Thông tin trên nhãn hàng hóa hiển thị đầy đủ theo quy định đối với từng loại sản phẩm.
• Với mỹ phẩm, thực phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và các mặt hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành, cần bảo đảm hồ sơ pháp lý luôn sẵn sàng để xuất trình khi được yêu cầu.

3. Quản lý chặt chẽ lô hàng và chứng từ

Việc quản lý theo lô không chỉ phục vụ vận hành mà còn giúp truy xuất nguồn gốc nhanh khi phát sinh kiểm tra hoặc khiếu nại.

Doanh nghiệp nên:

• Gắn thông tin lô hàng, ngày nhập và nhà cung cấp cho từng SKU hoặc mã sản phẩm.
• Lưu trữ đầy đủ chứng từ nhập hàng và hồ sơ liên quan theo thời hạn pháp luật quy định hoặc theo chính sách lưu trữ nội bộ để phục vụ đối soát khi cần.

4. Kiểm tra lại thông tin tài khoản bán hàng

Bên cạnh hồ sơ sản phẩm, thông tin pháp lý của gian hàng cũng cần được cập nhật đầy đủ.

Nhà bán hàng nên:

• Hoàn tất quy trình xác minh danh tính theo yêu cầu của từng sàn thương mại điện tử.
• Đảm bảo thông tin doanh nghiệp hoặc cá nhân đăng ký, tài khoản nhận thanh toán và các giấy tờ pháp lý thống nhất, chính xác và còn hiệu lực.
• Thường xuyên cập nhật thông tin khi có thay đổi về chủ thể kinh doanh hoặc giấy phép liên quan.

Việc chuẩn bị đầy đủ ngay từ đầu không chỉ giúp giảm nguy cơ bị gián đoạn hoạt động kinh doanh mà còn rút ngắn thời gian xử lý khi sàn hoặc cơ quan quản lý yêu cầu xác minh nguồn gốc hàng hóa.

Thay Vì Xử Lý Khi Có Sự Cố, Hãy Xây Dựng Quy Trình Tuân Thủ Ngay Từ Đầu

Thực tế, nhiều nhà bán hàng chỉ bắt đầu bổ sung hồ sơ khi sản phẩm bị gỡ hoặc khi sàn yêu cầu xác minh. Tuy nhiên, khi hoạt động kiểm tra và xử lý vi phạm được thực hiện nhanh và thường xuyên hơn, cách tiếp cận này sẽ khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian khắc phục, gián đoạn doanh số và ảnh hưởng đến uy tín của gian hàng.

Giải pháp bền vững hơn là xây dựng một quy trình quản lý hồ sơ và tuân thủ (compliance) ngay từ khi đưa sản phẩm vào kinh doanh.

Ngay khi nhập một SKU mới, doanh nghiệp nên đồng thời lập hồ sơ nguồn gốc hàng hóa, bao gồm hóa đơn, thông tin nhà cung cấp, chứng từ nhập khẩu (nếu có) và thông tin lô hàng. Việc chuẩn bị sẵn các tài liệu này sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian phản hồi khi sàn hoặc cơ quan chức năng yêu cầu xác minh.

Ở bước đăng bán, cần xây dựng một checklist kiểm tra trước khi sản phẩm được niêm yết. Checklist có thể bao gồm việc rà soát nội dung mô tả sản phẩm, bảo đảm không sử dụng thông tin quảng cáo sai sự thật hoặc vượt quá phạm vi được phép; kiểm tra hình ảnh và nhãn hàng hóa; đồng thời xác nhận các hồ sơ pháp lý liên quan đã được lưu trữ đầy đủ.

Song song đó, doanh nghiệp nên định kỳ rà soát toàn bộ danh mục sản phẩm đang kinh doanh, đặc biệt là những mặt hàng đã nhập từ lâu hoặc có thay đổi về quy định pháp lý. Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm những hồ sơ còn thiếu, giấy tờ sắp hết hiệu lực hoặc thông tin sản phẩm cần cập nhật trước khi phát sinh rủi ro.

Một cách triển khai đơn giản nhưng hiệu quả là xây dựng bảng theo dõi hồ sơ cho từng SKU. Bảng này nên ghi nhận các thông tin cơ bản như tên sản phẩm, nhà cung cấp, số hóa đơn, ngày nhập, số lô, số lượng và tình trạng hồ sơ pháp lý. Không chỉ hỗ trợ truy xuất nguồn gốc khi cần, đây còn là công cụ giúp doanh nghiệp quản lý hàng hóa bài bản hơn và nâng cao hiệu quả vận hành kho.

 Bán hàng đa kênh hiệu quả hơn với dịch vụ Fulfillment 

Vai Trò Của Fulfillment Trong Bối Cảnh Siết Chặt Quản Lý Hoạt Động Kinh Doanh Trên Sàn TMĐT

Khi yêu cầu tuân thủ ngày càng cao, áp lực không chỉ đặt lên khâu bán hàng mà còn mở rộng đến toàn bộ quy trình vận hành phía sau. Việc quản lý hàng hóa, lưu trữ chứng từ và khả năng truy xuất nguồn gốc trở thành những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro trong quá trình kinh doanh trên sàn thương mại điện tử.

Đây cũng là lý do nhiều nhà bán hàng lựa chọn hợp tác với đơn vị fulfillment chuyên nghiệp để chuẩn hóa quy trình vận hành ngay từ đầu.

Truy xuất nguồn gốc hàng hóa nhanh chóng. Hệ thống quản lý kho (WMS) giúp lưu trữ thông tin theo từng SKU và lô hàng, bao gồm ngày nhập, nhà cung cấp, số lô và lịch sử xuất kho. Khi cần đối chiếu hoặc cung cấp thông tin cho sàn thương mại điện tử hay cơ quan quản lý, doanh nghiệp có thể tra cứu dữ liệu nhanh chóng thay vì tìm kiếm hồ sơ thủ công.

Kiểm soát hàng hóa ngay từ khâu nhập kho. Trong quá trình tiếp nhận hàng, đội ngũ vận hành có thể hỗ trợ kiểm tra các yếu tố như tình trạng bao bì, nhãn hàng hóa, nhãn phụ tiếng Việt (nếu thuộc diện bắt buộc) và đối chiếu với thông tin trên chứng từ. Việc phát hiện sớm những sai lệch giúp hạn chế rủi ro trong quá trình lưu kho và bán hàng.

Chuẩn hóa quy trình xử lý đơn hàng. Mỗi sàn thương mại điện tử đều có các yêu cầu riêng về đóng gói, dán nhãn và bàn giao cho đơn vị vận chuyển. Quy trình fulfillment được chuẩn hóa giúp giảm sai sót trong xử lý đơn, hạn chế các trường hợp đơn hàng bị từ chối hoặc phát sinh khiếu nại do lỗi vận hành.

Đối với các doanh nghiệp kinh doanh đa kênh, việc kết hợp giữa hệ thống quản lý kho và dịch vụ fulfillment không chỉ nâng cao hiệu quả vận hành mà còn giúp xây dựng quy trình quản lý hàng hóa minh bạch, sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu kiểm tra khi cần thiết.

Kết Luận

Thị trường thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh, kéo theo yêu cầu quản lý ngày càng chặt chẽ nhằm bảo vệ người tiêu dùng và xây dựng môi trường cạnh tranh minh bạch. Trong bối cảnh đó, việc tuân thủ quy định không còn là lợi thế mà đang dần trở thành điều kiện cần để duy trì hoạt động kinh doanh bền vững trên các sàn thương mại điện tử.

Đối với nhà bán hàng, điều quan trọng không chỉ là lựa chọn nguồn hàng chất lượng mà còn là xây dựng quy trình quản lý bài bản: lưu trữ đầy đủ chứng từ, chuẩn hóa thông tin sản phẩm, quản lý lô hàng và bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc khi được yêu cầu.

Những doanh nghiệp chuẩn bị sớm sẽ giảm đáng kể rủi ro bị gián đoạn hoạt động, đồng thời tạo dựng uy tín với sàn thương mại điện tử, đối tác và người tiêu dùng. Trong một môi trường mà các yêu cầu về tuân thủ ngày càng được nâng cao, đầu tư vào quy trình vận hành ngay từ hôm nay sẽ là nền tảng để phát triển ổn định và lâu dài.

Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp quản lý kho và xử lý đơn hàng chuyên nghiệp, dịch vụ fulfillment của Eimskip có thể hỗ trợ chuẩn hóa quy trình lưu kho, quản lý tồn kho, truy xuất hàng hóa và xử lý đơn hàng đa kênh, giúp doanh nghiệp tập trung hơn vào hoạt động kinh doanh và phát triển thị trường.

Nguồn dữ liệu tham khảo: Hội nghị sơ kết Ban Chỉ đạo 389 quốc gia (7/7/2026); Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương; Luật Thương mại điện tử 2025 (Luật số 122/2025/QH15); Nghị định 248/2026/NĐ-CP (30/6/2026).