FOB là điều kiện giao hàng phổ biến trong thương mại quốc tế. Tìm hiểu FOB là gì, giá FOB gồm những gì, cách tính và các thuật ngữ liên quan như FOB Shipping Point, FOB Destination.
Trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, việc hiểu rõ các thuật ngữ chuyên ngành là rất quan trọng để đảm bảo giao dịch hiệu quả và giảm thiểu rủi ro. Dưới đây là danh sách hơn 250 thuật ngữ xuất nhập khẩu phổ biến nhất, được chia thành 4 nhóm chính: Thuật Ngữ Liên Quan Đến Giao Dịch và Hợp Đồng, Thuật Ngữ Vận Chuyển và Kho Bãi, Thuật Ngữ Thủ Tục Hải Quan và Chính Sách Thương Mại, và Thuật Ngữ Liên Quan Đến Chứng Từ và Thanh Toán. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các thuật ngữ quan trọng trong ngành xuất nhập khẩu.
CTH (Change in Tariff Heading) là gì trong xuất nhập khẩu? CTH là viết tắt của "Change in Tariff Heading" (tạm dịch: "Thay đổi trong Phân loại Mã thuế"). Đây là một quy tắc xác định xuất xứ hàng hóa, trong đó yêu cầu sản phẩm phải thay đổi mã HS sau quá trình gia công hoặc chế biến để có thể được công nhận là có xuất xứ từ quốc gia gia công. Quy tắc CTH cho phép hàng hóa có thể sử dụng nguyên liệu từ nhiều quốc gia khác nhau để tính xuất xứ. Theo đó, nếu một sản phẩm được sản xuất từ nguyên liệu có xuất xứ từ các quốc gia khác nhau, thì sản phẩm vẫn có thể được coi là có xuất xứ nếu một tỷ lệ phần trăm nhất định của sản phẩm đó được gia công tại quốc gia có thỏa thuận FTA. Mẫu ứng dụng CTH trong xuất nhập khẩu Ví dụ về quy trình ứng dụng CTH: Sản phẩm: Laptop Nguyên liệu: Bộ vi xử lý từ Mỹ (mã HS: 8542.31) Màn hình từ Hàn Quốc (mã HS: 8528.52) Vỏ máy và bảng mạch gia công tại Việt Nam (mã HS: 8471.30) Tỷ lệ gia công tại Việt Nam đạt yêu cầu (70% tổng giá trị sản phẩm), nên laptop có thể được coi là có xuất xứ Việt Nam theo quy tắc CTH, bất kể các bộ phận nhập khẩu từ Mỹ và Hàn Quốc. Những quy tắc và thuật ngữ liên quan trong xuất nhập khẩu Thuật ngữ Giải thích HS Code (Harmonized System Code) Mã HS là hệ thống phân loại hàng hóa quốc tế do Tổ chức Hải quan Thế giới phát triển, dùng để xác định các loại hàng hóa trong thương mại quốc tế. Rules of Origin (ROO) Quy tắc xuất xứ là các quy tắc dùng để xác định xuất xứ của hàng hóa, giúp xác định các sản phẩm được hưởng ưu đãi thuế quan trong các thỏa thuận thương mại. FTA (Free Trade Agreement) Hiệp định thương mại tự do, là thỏa thuận giữa các quốc gia để giảm bớt hoặc loại bỏ thuế quan, quy định xuất xứ và các rào cản thương mại khác. CTC (Change in Tariff Classification) Quy tắc thay đổi mã HS, yêu cầu rằng sản phẩm phải có sự thay đổi rõ rệt về mã HS sau quá trình gia công để có thể được coi là có xuất xứ từ quốc gia gia công.
Quy tắc CTC (Change in Tariff Classification) là gì? CTC có nghĩa là “chuyển đổi phân loại mã HS”. Trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, CTC là một trong những quy tắc xác định xuất xứ hàng hóa được sử dụng trong các hiệp định thương mại tự do (FTA). Quy tắc này quy định rằng một sản phẩm sẽ được coi là có xuất xứ nếu mã HS (mã số phân loại hàng hóa) của sản phẩm thay đổi so với mã HS của nguyên liệu không có xuất xứ sau khi trải qua quá trình sản xuất hoặc gia công. Khi nào áp dụng CTC? CTC được áp dụng khi doanh nghiệp không đáp ứng quy tắc hàm lượng giá trị khu vực (RVC) hoặc không có quy tắc PSR cụ thể. Các hiệp định như ATIGA, EVFTA, CPTPP thường quy định CTC theo 3 mức độ: CC (Change in Chapter): đổi mã HS ở cấp độ 2 chữ số (Chương) CTH (Change in Tariff Heading): đổi mã HS ở cấp độ 4 chữ số CTSH (Change in Tariff Sub-heading): đổi mã HS ở cấp độ 6 chữ số Mẫu Minh Họa Quy Tắc CTC Ví dụ về CTC trong xuất nhập khẩu Sản phẩm: Áo sơ mi may sẵn Nguyên liệu: Vải cotton chưa qua gia công Mã HS của nguyên liệu (vải cotton): 5208.51 (Vải cotton chưa dệt) Mã HS của sản phẩm (áo sơ mi may sẵn): 6205.20 (Áo sơ mi may sẵn từ vải cotton) Trong trường hợp này, nếu vải cotton (5208.51) được nhập khẩu từ một quốc gia không có thỏa thuận về xuất xứ, nhưng sau khi gia công thành áo sơ mi (6205.20) tại một quốc gia có thỏa thuận FTA, mã HS của sản phẩm đã thay đổi. Do đó, sản phẩm áo sơ mi sẽ được coi là có xuất xứ từ quốc gia gia công, và có thể được hưởng các ưu đãi thuế quan theo hiệp định thương mại. Tổng kết CTC là một trong các quy tắc phổ biến và dễ áp dụng nhất trong quá trình xin giấy chứng nhận xuất xứ (C/O). Hiểu rõ và vận dụng đúng giúp doanh nghiệp tận dụng ưu đãi thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do. Các thuật ngữ liên quan thường gặp Viết tắt Tiếng Anh Dịch nghĩa CTC Change in Tariff Classification Quy tắc chuyển đổi mã HS CTH Change in Tariff Heading Chuyển đổi nhóm mã HS (4 số) CTSH Change in Tariff Sub-heading Chuyển đổi phân nhóm mã HS (6 số) CC Change in Chapter Chuyển đổi chương mã HS (2 số) C/O Certificate of Origin Giấy chứng nhận xuất xứ Xem thêm: PO là gì? – Giải nghĩa Purchase Order trong xuất nhập khẩu Dịch vụ khai thuê hải quan uy tín, giá tốt Eimskip
PO (Purchase Order) hay đơn đặt hàng là chứng từ do người mua phát hành để chính thức đề xuất mua hàng từ nhà cung cấp, thường được gửi trước khi hai bên ký hợp đồng ngoại thương hoặc thực hiện thanh toán. Nội dung PO bao gồm: tên hàng hóa, số lượng, đơn giá, tổng giá trị, thời gian giao hàng, điều kiện Incoterms và phương thức thanh toán. Điểm hay bị nhầm nhất: PO khác hoàn toàn với hợp đồng ngoại thương và Commercial Invoice - PO mang tính đề xuất từ phía mua, hợp đồng là thỏa thuận ràng buộc pháp lý hai chiều, còn CI là yêu cầu thanh toán từ phía bán. Trong thực tế xuất nhập khẩu, PO còn là căn cứ để ngân hàng mở L/C và là tài liệu đối chiếu chứng từ khi thông quan hoặc xảy ra tranh chấp. Bài viết đi sâu vào: vai trò của PO trong giao dịch quốc tế, bảng so sánh PO - hợp đồng - Invoice và danh sách 10 chứng từ thương mại liên quan thường gặp trong xuất nhập khẩu.
Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung đang quay trở lại với cường độ dữ dội hơn bao giờ hết, tạo ra những biến động lớn trên thị trường vận tải quốc tế, đặc biệt là cước vận tải biển từ châu Á sang Mỹ và châu Âu. Theo bản tin Freightos Weekly Update ngày 23/04/2025, hàng loạt diễn biến mới từ chính sách thuế quan, hàng hóa tồn kho, đến nhu cầu chuyển hướng thị trường đang tác động trực tiếp đến các nhà xuất nhập khẩu. Xem thêm: Cập Nhật Thuế Quan Mỹ (1/2/2025): Giải Pháp Cho Doanh Nghiệp Xuất Nhập Khẩu Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Nhập Khẩu Lần Đầu: Hướng Dẫn Toàn Diện Cho Doanh Nghiệp Giá cước vận tải biển giảm nhẹ, trừ tuyến châu Á - Địa Trung Hải Theo chỉ số Freightos Baltic Index, giá cước vận tải biển có sự điều chỉnh như sau: Tuyến châu Á - Bờ Tây Hoa Kỳ giảm 5% còn 2.343 USD/FEU. Tuyến châu Á - Bờ Đông Hoa Kỳ giảm 5% còn 3.467 USD/FEU. Tuyến châu Á - Bắc Âu giảm 1% còn 2.340 USD/FEU. Tuyến châu Á - Địa Trung Hải tăng mạnh 7%, đạt 2.935 USD/FEU. Tuyến châu Á - Địa Trung Hải tăng giá được lý giải do một phần hàng hóa bị hủy đơn từ Mỹ đang chuyển hướng sang thị trường châu Âu. Điều này cho thấy sự linh hoạt trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nhưng cũng đặt ra thách thức mới về tắc nghẽn cảng và kiểm soát hàng nhập khẩu từ phía châu Âu. Mỹ đánh thuế 145% với hàng Trung Quốc – nhưng chưa đủ để cứu nhu cầu Dù Tổng thống Mỹ tạm miễn trừ một số mặt hàng điện tử khỏi mức thuế nhập khẩu tối thiểu 145%, điều này vẫn không thể cứu vãn tình trạng giảm sâu của khối lượng hàng hóa từ Trung Quốc sang Mỹ. Từ ngày 9/4, các chuyến tàu xuất phát từ Trung Quốc sang Mỹ liên tục trong tình trạng thiếu tải – một số tàu chỉ đầy một nửa. Nguyên nhân chính là chi phí vận chuyển tăng gấp đôi khiến nhiều nhà nhập khẩu hủy đơn hàng. Các hãng tàu phản ứng bằng cách blank sailings (hủy chuyến), tương tự giai đoạn đầu đại dịch COVID-19. Doanh nghiệp Mỹ “chờ thời”, nhu cầu kho ngoại quan tăng vọt Với lượng hàng đã nhập trước đó (frontloading), nhiều nhà nhập khẩu tại Mỹ chọn giải pháp tạm ngưng nhập hàng mới, chờ đợi đàm phán thương mại diễn biến rõ ràng hơn. Điều này khiến nhu cầu thuê kho ngoại quan (bonded warehouse) tăng mạnh. Bên cạnh đó, các phát biểu gần đây từ Tổng thống và Bộ trưởng Tài chính Mỹ ám chỉ khả năng giảm thuế và hạ nhiệt căng thẳng thương mại, giúp tạo tâm lý chờ đợi thay vì quyết định vội vàng. Trung Quốc phản ứng cứng rắn – thương mại toàn cầu chịu ảnh hưởng Không giống các quốc gia khác chọn đàm phán, Trung Quốc chọn trả đũa bằng cách áp thuế ngược trở lại Mỹ, khiến xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc cũng giảm. Trung Quốc đồng thời cảnh báo các nước khác không nên giảm giao thương với nước này nếu không muốn đối mặt với các biện pháp đáp trả. WTO dự báo, nếu tình hình không thay đổi, thương mại toàn cầu có thể sụt giảm 1.5% trong năm 2025, riêng nhập khẩu của Mỹ có thể giảm hơn 10%, đặc biệt trong nửa cuối năm nay. Hướng đi mới: Chuyển hướng đơn hàng sang châu Âu và các nước châu Á khác Trong bối cảnh rủi ro chính trị và kinh tế cao, một số doanh nghiệp đã chủ động chuyển đơn hàng từ Mỹ sang châu Âu hoặc các quốc gia châu Á khác như Ấn Độ, Việt Nam. Việc tuyến châu Á - châu Âu không bị hủy nhiều chuyến, trong khi lượng container tăng cho thấy châu Âu đang trở thành điểm đến thay thế đáng chú ý. Tuy nhiên, điều này cũng làm dấy lên lo ngại về tình trạng quá tải tại các cảng châu Âu, buộc Ủy ban châu Âu phải theo dõi sát sao lượng hàng nhập khẩu. Cơ hội cho Việt Nam – và vai trò của Eimskip Trong bối cảnh Trung Quốc gặp khó khăn về xuất khẩu, Việt Nam trở thành một trong những lựa chọn thay thế chiến lược cho các đơn hàng sang Mỹ và châu Âu. Đây là cơ hội để doanh nghiệp xuất khẩu trong nước tận dụng đà tăng trưởng và mở rộng thị phần quốc tế. Eimskip Việt Nam – với hơn 100 năm kinh nghiệm toàn cầu và gần 20 năm hoạt động tại thị trường Việt Nam – chính là đối tác đáng tin cậy cho doanh nghiệp trong giai đoạn biến động hiện nay. Eimskip cung cấp: Dịch vụ vận tải biển quốc tế: Bao gồm hàng lẻ (LCL) và hàng nguyên container (FCL), có hỗ trợ container lạnh. Kho bãi và hoàn tất đơn hàng (fulfillment): Tối ưu lưu kho, đóng gói, vận chuyển nhanh chóng. Khai thuê hải quan: Giúp xử lý giấy tờ thông quan chính xác, hợp pháp, giảm rủi ro. Hỗ trợ tuyến Việt Nam – Mỹ – Châu Âu linh hoạt, phù hợp với các xu hướng chuyển dịch thị trường hiện nay. XEM CHI TIẾT BẢNG GIÁ CƯỚC VẬN TẢI BIỂN EIMSKIP Tạm kết Tình hình cước vận tải biển hiện nay là biểu hiện rõ nét của sự phức tạp trong chuỗi cung ứng toàn cầu dưới tác động của chiến tranh thương mại Mỹ - Trung. Để ứng phó hiệu quả, doanh nghiệp cần theo dõi sát các biến động thị trường, tối ưu chiến lược logistics, và tìm kiếm những đối tác giàu kinh nghiệm như Eimskip để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo hiệu quả vận hành. Liên hệ với Eimskip Việt Nam để được tư vấn chiến lược logistics an toàn – tiết kiệm – bền vững: Địa chỉ: Số 96 Cao Thắng, Phường 4, Quận 3, TP.HCM Email: long@eimskip.vn Hotline: 1900 3979 | 091 922 6984 Website: www.eimskip.vn
