Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EFTA (VEFTA): Cơ hội xuất khẩu sang Iceland và châu Âu

Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EFTA chính thức được ký kết

Ngày 18/10/2026, Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu (EFTA) chính thức ký kết Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EFTA, gọi tắt là VEFTA, tại Hà Nội. Sự kiện đánh dấu cột mốc mới trong quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và bốn quốc gia thành viên EFTA, gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein, sau hơn 14 năm đàm phán.

Theo thông tin từ Trung tâm WTO và Hội nhập thuộc VCCI, quá trình đàm phán VEFTA bắt đầu từ tháng 5/2012 và kết thúc vào ngày 02/07/2026. Hiệp định được kỳ vọng tạo thêm cơ hội mở rộng thị trường, thúc đẩy thương mại và tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với các nền kinh tế châu Âu.

VEFTA là hiệp định thương mại tự do thứ 18 mà Việt Nam ký kết, đồng thời mở ra triển vọng hợp tác sâu rộng hơn trong thương mại hàng hóa, dịch vụ và đầu tư giữa hai bên.

Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EFTA bao gồm những nội dung gì?

VEFTA có phạm vi cam kết toàn diện, bao trùm nhiều lĩnh vực liên quan trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu và đầu tư quốc tế.

1. Cam kết thuế quan đối với hàng hóa

Một trong những nội dung đáng chú ý của VEFTA là các cam kết về thuế nhập khẩu. Theo thông tin được công bố, các nước EFTA cam kết duy trì việc xóa bỏ hoàn toàn thuế nhập khẩu đối với hàng công nghiệp và thủy sản có xuất xứ từ Việt Nam ngay khi hiệp định có hiệu lực.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam thực hiện cắt giảm và xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với phần lớn hàng công nghiệp và thủy sản có xuất xứ từ EFTA theo lộ trình tối đa 11 năm.

Các cam kết này có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường EFTA. Tuy nhiên, mức ưu đãi thực tế đối với từng sản phẩm còn phụ thuộc vào mã HS, quy tắc xuất xứ và các điều kiện liên quan được quy định trong hiệp định. Doanh nghiệp cần kiểm tra biểu cam kết cụ thể trước khi lập kế hoạch xuất khẩu.

2. Phạm vi cam kết rộng, tạo điều kiện cho hợp tác kinh doanh

Ngoài thương mại hàng hóa, VEFTA còn bao gồm các nội dung về:

• Thương mại dịch vụ và đầu tư.
• Quy tắc xuất xứ hàng hóa.
• Sở hữu trí tuệ và cạnh tranh.
• Mua sắm chính phủ và các biện pháp phòng vệ thương mại.
• Thương mại và phát triển bền vững.
• Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs).
• Hợp tác và xây dựng năng lực thực thi hiệp định.

Phạm vi cam kết này tạo nền tảng để doanh nghiệp tìm kiếm đối tác, mở rộng hoạt động thương mại và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế. Dù vậy, cơ hội kinh doanh cụ thể vẫn phụ thuộc vào ngành hàng, năng lực đáp ứng tiêu chuẩn thị trường và khả năng tổ chức chuỗi cung ứng của từng doanh nghiệp.

Doanh nghiệp Việt Nam có thể hưởng lợi gì từ VEFTA?

Việc ký kết VEFTA mở ra triển vọng mới cho các doanh nghiệp đang tìm kiếm thị trường xuất khẩu ngoài những thị trường truyền thống. Trong đó, cơ hội không chỉ nằm ở khả năng tiếp cận ưu đãi thuế quan mà còn ở việc đa dạng hóa đối tác và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Mở rộng thị trường xuất khẩu sang châu Âu

Bốn quốc gia EFTA có đặc điểm thị trường và nhu cầu nhập khẩu khác nhau. Việc tìm hiểu từng thị trường giúp doanh nghiệp Việt Nam xác định nhóm khách hàng tiềm năng, đánh giá khả năng cạnh tranh và lựa chọn chiến lược thâm nhập phù hợp.

Đối với các mặt hàng công nghiệp và thủy sản thuộc phạm vi cam kết, ưu đãi thuế quan theo VEFTA có thể góp phần cải thiện lợi thế cạnh tranh về giá khi hiệp định có hiệu lực và doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện hưởng ưu đãi.

Đa dạng hóa thị trường và đối tác thương mại

Mở rộng sang các thị trường EFTA có thể giúp doanh nghiệp giảm sự phụ thuộc vào một số thị trường xuất khẩu chủ lực. Đây cũng là cơ hội để xây dựng quan hệ với các nhà nhập khẩu, nhà phân phối và đối tác trong chuỗi cung ứng châu Âu.

Để tận dụng cơ hội, doanh nghiệp cần đánh giá nhu cầu tiêu dùng, tiêu chuẩn chất lượng, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và quy định nhập khẩu của từng quốc gia thay vì xem EFTA là một thị trường đồng nhất.

Nâng cao năng lực chuỗi cung ứng và logistics

Tiếp cận thị trường mới đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ có sản phẩm cạnh tranh mà còn phải đảm bảo tiến độ giao hàng, chất lượng hàng hóa và khả năng kiểm soát chi phí logistics.

Đặc biệt, đối với thủy sản, thực phẩm đông lạnh và các mặt hàng nhạy cảm với nhiệt độ, doanh nghiệp cần lựa chọn giải pháp vận chuyển phù hợp, kiểm soát điều kiện bảo quản xuyên suốt hành trình và phối hợp chặt chẽ giữa các bên tham gia vận chuyển.

Do đó, việc chuẩn bị phương án logistics ngay từ giai đoạn lập kế hoạch xuất khẩu là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp khai thác hiệu quả cơ hội thương mại từ VEFTA.

Lợi ích của doanh nghiệp Việt Nam khi tiếp cận thị trường Iceland

Trong bốn quốc gia thành viên EFTA, Iceland là một thị trường đáng để doanh nghiệp Việt Nam tìm hiểu, đặc biệt với những doanh nghiệp kinh doanh thủy sản, thực phẩm và các sản phẩm có yêu cầu bảo quản chuyên biệt.

Tuy nhiên, cơ hội tại Iceland cần được đánh giá dựa trên nhu cầu thực tế, quy mô thị trường, quy định nhập khẩu và khả năng phân phối. Việc hiệp định được ký kết không đồng nghĩa mọi mặt hàng sẽ tự động được hưởng ưu đãi hoặc nhu cầu nhập khẩu sẽ tăng ngay lập tức.

1. Cơ hội cho doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản và thực phẩm

Thủy sản là một trong những nhóm hàng được nhắc đến trong các cam kết thương mại hàng hóa của VEFTA. Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam có thể nghiên cứu biểu cam kết thuế quan, điều kiện xuất xứ và quy định nhập khẩu tương ứng để xác định cơ hội cho từng sản phẩm.

Với hàng đông lạnh, hàng tươi và thực phẩm cần kiểm soát nhiệt độ, việc duy trì chất lượng trong suốt quá trình vận chuyển là yêu cầu thiết yếu. Doanh nghiệp nên đánh giá kỹ phương án vận chuyển lạnh, thời gian trung chuyển, điều kiện lưu kho và khả năng phối hợp giữa các mắt xích logistics.

2. Tối ưu kế hoạch vận chuyển và kiểm soát chất lượng hàng hóa

Vận chuyển hàng hóa đến Iceland đòi hỏi doanh nghiệp cân nhắc tuyến vận chuyển, lịch trình, phương thức đóng hàng và điều kiện bảo quản phù hợp với đặc điểm sản phẩm.

Đối với hàng lạnh và đông lạnh, các yếu tố cần được xem xét gồm:

• Duy trì dải nhiệt độ phù hợp với yêu cầu của sản phẩm.
• Lựa chọn container lạnh (reefer) và phương án vận chuyển phù hợp.
• Kiểm tra thời gian vận chuyển, các điểm trung chuyển và lịch trình dự kiến.
• Chuẩn bị chứng từ xuất nhập khẩu và hồ sơ liên quan đến chất lượng, an toàn thực phẩm.
• Phối hợp với nhà vận chuyển và đối tác tại điểm đến để hạn chế rủi ro trong quá trình giao nhận.

Việc chuẩn bị kỹ các yếu tố trên giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quản lý chi phí, chất lượng và tiến độ giao hàng khi tiếp cận thị trường Iceland.

3. Eimskip - Đối tác logistics có thế mạnh về vận chuyển hàng lạnh

Được thành lập tại Iceland năm 1914, Eimskip là doanh nghiệp vận tải và logistics hoạt động lâu năm tại khu vực Bắc Đại Tây Dương. Công ty cung cấp dịch vụ vận tải container, vận chuyển lạnh và giao nhận quốc tế, với thế mạnh chuyên môn trong việc xử lý các nhóm hàng đông lạnh và hàng cần bảo quản ở nhiệt độ kiểm soát. 

Câu chuyện Eimskip

Với các doanh nghiệp Việt Nam đang nghiên cứu cơ hội xuất khẩu sang Iceland và những thị trường châu Âu khác, việc lựa chọn đối tác logistics có kinh nghiệm về hàng lạnh có thể hỗ trợ quá trình lập kế hoạch vận chuyển và quản lý chuỗi cung ứng.

Eimskip Việt Nam cung cấp các giải pháp giao nhận vận tải quốc tế, vận chuyển hàng khô và hàng lạnh, cùng các dịch vụ logistics liên quan. Tùy theo đặc điểm lô hàng, doanh nghiệp có thể trao đổi với đội ngũ chuyên môn để đánh giá phương án vận chuyển phù hợp với loại hàng, điểm đi, điểm đến và lịch giao hàng dự kiến.

Tìm hiểu dịch vụ vận tải biển của Eimskip Việt Nam

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để tận dụng cơ hội từ VEFTA?

Để chuyển cơ hội từ hiệp định thành kết quả kinh doanh thực tế, doanh nghiệp nên chủ động chuẩn bị theo một số hướng sau:

Thứ nhất, xác định thị trường và sản phẩm mục tiêu. Nghiên cứu nhu cầu nhập khẩu, đối thủ cạnh tranh và yêu cầu của khách hàng tại từng quốc gia EFTA để đánh giá khả năng thâm nhập thị trường.

Thứ hai, kiểm tra điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan. Xác định mã HS, quy tắc xuất xứ và chứng từ cần thiết cho sản phẩm. Không nên mặc định rằng mọi mặt hàng xuất khẩu đều được hưởng mức thuế ưu đãi như nhau.

Thứ ba, rà soát các yêu cầu về chất lượng và tuân thủ. Tùy mặt hàng, doanh nghiệp có thể cần đáp ứng quy định về an toàn thực phẩm, kiểm dịch, ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn kỹ thuật của thị trường nhập khẩu.

Thứ tư, xây dựng phương án logistics phù hợp. Tính toán chi phí vận tải, thời gian giao hàng, phương thức vận chuyển và yêu cầu bảo quản. Với hàng lạnh, cần đặc biệt chú trọng khả năng duy trì nhiệt độ và hạn chế rủi ro trong các khâu trung chuyển.

Thứ năm, cập nhật tiến trình thực thi hiệp định. Việc ký kết là một cột mốc quan trọng, nhưng doanh nghiệp cần theo dõi các thủ tục phê chuẩn, thời điểm có hiệu lực và hướng dẫn thực thi chính thức để lên kế hoạch kinh doanh phù hợp.

Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA) mở ra triển vọng tăng cường thương mại giữa Việt Nam và bốn quốc gia châu Âu gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein. Các cam kết về thuế quan và phạm vi hợp tác rộng có thể tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường, đa dạng hóa đối tác và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Để tận dụng hiệu quả cơ hội này, doanh nghiệp cần kết hợp nghiên cứu thị trường, tuân thủ quy định xuất nhập khẩu và chuẩn bị phương án logistics phù hợp. Đối với hàng thủy sản, thực phẩm đông lạnh và các mặt hàng cần kiểm soát nhiệt độ, lựa chọn đối tác vận chuyển có kinh nghiệm về hàng lạnh là một phần quan trọng trong kế hoạch xuất khẩu.

Eimskip Việt Nam sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc tìm hiểu các giải pháp giao nhận vận tải quốc tế, vận chuyển hàng lạnh và hàng khô theo nhu cầu thực tế của từng lô hàng.